KÖY KANUNU (1)

    Kanun Numarası                : 442

    Kabul Tarihi                  : 18/3/1924

    Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 7/4/1924 Sayı: 68

    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 3  Cilt: 5  Sayfa: 336

 BİRİNCİ FASIL 

    Madde 1 - Nüfusu iki binden aşağı yurtlara (köy) ve nüfusu iki bin ile yirmi bin arasında olanlara (kasaba) ve yirmi binden çok nüfusu olanlara (şehir) denir. Nüfusu iki binden aşağı olsa dahi belediye teşkilatı mevcut olan nahiye, kaza ve vilayet merkezleri kasaba itibar olunur. Ve Belediye Kanununa tabidir.

   Madde 2 - Cami, mektep, otlak, yaylak, baltalık gibi orta malları bulunan ve toplu veya dağınık evlerde oturan insanlar bağ ve bahçe ve tarlalariyle birlikte bir köy teşkil ederler.

  Madde 3 - Bu kanunun hükmü başlar başlamaz her köyün sınırı ihtiyar meclisi tarafından bir kağıda yazılır. Sınır için komşu köyler ile aralarında uzlaşamadıkları yerler varsa bu da gösterilir ve yazılan sınır kağıdı ihtiyar meclisince mühürlenerek nahiye müdürüne gönderilir. Nahiye müdürü de bu sınır kağıdını kaza veya vilayete gönderir. Oralarda idare meclisince sınır kağıdı tetkik ve tasdik olunduktan sonra tasdikli bir örneği tekrar köy ihtiyar meclisine verilmek üzere nahiye müdürüne yollandığı gibi asıl sınır kağıdı da tasdikli olarak tapu idaresine verilir. İki köy arasında uzlaşılamıyan sınırlar için idare meclisleri tahkikat ve tetkikat yaparak sınırı beşinci maddeye göre çizip her iki köye de tasdikli birer örneğini gönderir ve bu katidir. Kazadaki bütün  köylerin tasdikli sınır kağıtları tapuca bir deftere yazılıp defterin altı idare meclisine tasdik ettirilir. Ayrıca bu tasdikli defterin bir suretide tapuca çıkarılıp idare meclisinde saklanmak üzere verilir. Köy sınırlarına ait işlerde Devlet daireleri ve mahkemelerce bu tasdikli defterler esastır.

  Madde 4 - Bir köyün sınırı aşağıda tarif edildiği şekilde çizilir.

    1 - Eskiden beri bir köyün sayılan bütün tarla, bağ bahçe, çayır, zeytinlik palamutluk, baltalık ve ortaklar sınır içinde kalmalı.

    2 - Dağlık ve ormanlık havalide ötede beride dağınık olan evler, tarlalar,meralar parça parça en yakın köye bağlı sayılmakla beraber bunlar sınır haricinde bırakılmalı yalnız her birinin adı sınır kağıdının altında yazılmalı.

    3 - Sınır mümkün olduğu kadar kolay anlaşılacak surette dereler, tepeler,yollar veya diğer değişmiyen işaretli yerlerden geçmeli ve bu dere, tepe ve yolların veya işaretli yerlerin köylüce adları ne ise behemehal sınırda sırasiyle yazılmalı.

-----------------------

(1) Bu Kanunun; 31/8/1956 tarih ve 6830 sayılı mülga İstimlak Kanununa aykırı hükümleri,mezkür kanunun 35. maddesi ile; 29/8/1977 tarih ve 2108 sayılı

    Muhtar ödenek ve Sosyal Güvenlik Kanununa aykırı hükümleri de anılan Kanunun

    7. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

    4 - Eğer bir köyün sınırını derelerden, tepelerden, yollardan veya diğer değişmiyen işaretli yerlerden geçirmek kabil olmazsa o halde sınır mümkün olduğu kadar düz yapılmalı ve büyük taşlar dikilerek sınır gösterilmeli.

    5 - Bir köy ahalisinden bazı kimselerin başka bir köy arazisi içinde kalan dağınık tarla, bağ, bahçe gibi yerleri sahibinin bulunduğu köyün sınırında değil  öteki köyün sınırında gösterilmeli.

    6 - Bir köyün sınırı mutlaka diğer köyün sınıriyle birleşmek lazım gelmez. İki köyün sınırları arasında eskidenberi hiçbir köyün malı sayılmıyan boş arazi,dağlar, ormanlar, yaylaklar varsa bunlar gene sınırın dışında bırakılmalı.

    7 - Bir köyün malı olan yaylaların o köy ihtiyar meclisi tarafından ayrıca sınırı çizilmekle beraber bu sınır kağıdı asıl köyün sınır kağıdı ile birleştirilmeli.

     Madde 5 - İki köy arasında nizalı sınırların çizilmesi için Hükümetin emriyle iki  köy heyeti ihtiyariyesi bir araya toplanarak işin kendi aralarında düzeltilmesi için  çalışılır. Gene uzlaşamadıkları halde idare meclisi tetkikat ve tahkikat yaparak altı ay içinde doğrudan doğruya sınırı çizer ve bu kati olur.Beş sene müddetle değiştirilemez.

    Bir köy sınırı; bu kanun mucibince çizildikten beş sene sonra hasıl olacak lüzum ve ihtiyaç üzerine ihtiyar meclisi sınırın büyültülüp küçültülmesi için müracaatta bulunabilir. Şayet bu sınırın büyütülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunmuyorsa vilayet veya kaza idare meclisleri karariyle sınır tashih olunur ve tasdikli deftere yazılır.

    Sınırın büyültülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunuyorsa bu maddenin birinci fıkrasına göre mesele halledilir.

     Madde 6 - (Değişik: 25/2/1998 - 4342/34 md.) Birkaç köy arasında müşterek olan sıvat, sulak, pınar ve baltalık gibi yerler eğer bir köy sınırı içinde kalıyorsa o köyün malı olmakla beraber diğer köyler de eskisi gibi istifade ederler.

    Bu gibi müşterek yerler bir köy sınırı içinde kalmıyorsa buralardan istifade eden köylerin müştereken malı olup her köyün sınır kağıdında bu hakları yazılır ve müştereken koruyup eskisi gibi istifade ederler.

     Madde 7 - Köy bir yerden bir yere götürülebilen veya götürülemiyen mallara sahip olan ve işbu kanun ile kendisine verilen işleri yapan başlı başına bir varlıktır. Buna (şahsı manevi) denir.

     Madde 8 - Köyün orta malı kanun karşısında Devlet malı gibi korunur. Bu türlü mallara el uzatanlar Devlet malına el uzatanlar gibi ceza görürler.

     Madde 9 - İşbu kanun ile köye verilen işleri görmek (Köy muhtarının) ve (İhtiyar meclisinin) vazifesidir.

     Madde 10 - Muhtar, köyün başıdır. İşbu kanuna göre köy işlerinde söz söylemek, emir vermek ve emrini yaptırmak muhtarın hakkıdır.

    Muhtar Devletin memurudur. Devlet işlerinde vazifesini (36) ncı maddeye  göre yapar.

     Madde 11 - Köy muhtarının ve yapacağı işte köy muhtariyle birlik olanlara köy işlerinde fenalıkları anlaşılırsa Devlet memuru gibi muhakeme edilirler ve ceza görürler .

                                 İKİNCİ FASIL

                                  Köy işleri

     Madde 12 - Köye ait işler ikiye ayrılır:

    1 - Mecburi olan işler;

    2 - Köylünün isteğine bağlı olan işler.

    Köylü mecburi olan işleri görmezse ceza görür. İsteğine bağlı olan işlerde ceza yoktur. Ancak köylünün isteğine bağlı bu gibi işlerde köy derneğinin yarısından çoğu hükmederler ve vilayete bağlı olan yerlerde vali ve kazaya bağlı olan köylerde kaymakamın rızasını alırlarsa o iş bütün köylü için mecburi olur. Ve yapmıyan ceza görür.

     Madde 13 - Köylünün mecburi işleri şunlardır:

    1 - Sıtma, sivrisinek tarafından aşılandığı ve sivrisinek de su birikinti lerinde barındığı ve ürediği için her şeyden evvel köy sınırı dahilindeki su birikintilerini kurutmak;

    2 - Köye kapalı yoldan içilecek su getirmek ve çeşme yapmak, köyün içtiği su kapalı geliyorsa yolunda delik deşik bırakmamak ve mezarlıktan veya süprüntülük ve gübrelikten geçiyorsa yolunu değiştirmek;

    3 - Köylerdeki kuyu ağızlarına bir arşın yüksekliğinde bilezik ve etrafını iki metre eninde harçlı döşeme ile çevirmek;

    4 - Evlerde odalarla ahırları bir duvarla birbirinden ayırmak;

    5 - Köyün her evinde üstü kapalı ve kuyulu veya lağımlı bir hala yapmak ve köyün münasip bir yerinde herkes için kuyusu kapalı veya lağımlı bir (hala) yapmak;

    6 - Evlerden dökülecek pis suların kuyu, çeşme, pınar sularına karışmıyarak ayrıca akıp gitmesi için üstü kapalı akıntı yapmak;

    7 - Köyde evlerin etrafını ve köyün sokaklarını temiz tutmak, her ev kendi önünü süpürmek;

    8 - Çeşme, kuyu ve pınar başlarında gübre, süprüntü  bulundurmayıp daima temiz tutmak, ve fazla sular etrafa yayılarak bataklık yapmaması için akıntı yapmak;

    9 - Köyün süprüntü ve gübreliğini köyden uzakça yol üstü olmıyan sapa ve rüzgaraltı yerlerde yapmak ve herkese o gübrelikten ayrı yerler gösterilmek;

    10 - Her köyün bir başından öbür başına kadar çaprazlama iki yol yapmak (bu yollar köy meydanından geçecektir.)

    11 - Köyün büyüklüğüne göre orta yerinde ve mümkün olamazsa kenarında bir meydan açmak;

    12 - Köy meydanının bir tarafında ihtiyar meclisinin toplanıp köyün işlerini görüşmeleri için bir köy odası yapmak;

    13 - Köy, yol üzerinde uğrak ve konuk ise köy odası yanında ocaklı ve ahırlı bir konuk odası yapmak;

    14 - Köyde bir mescit yapmak (yeniden yapılacak ise köy meydanının bir tarafına yapılacaktır.)

    15 - Köyde maarif idarelerinin vereceği örneğe göre bir mektep yapmak (yeniden yapılacak ise köyün en havadar bir tarafına yapılacak ve mektebin herhalde bir bahçesi bulunacaktır.);

    16 - Köy yollarının ve meydanının etrafına ve köyün içinde ve etrafındaki su kenarlarına ve mezarlıklara ve mezarlık ile köy arasına ağaç dikmek. (Köylü her sene adam başına en az bir ağaç dikecek ve bu ağaç tamamen tutup yeşilleninciye kadar ağaca bakacak va yeni dikilmişlere hayvanların sürünerek ve kemirerek zarar vermesinin önünü almak için etrafına çalı çırpı sarıp muhkemce bağlıyacaktır.)

    17 - Köy korusunu muhafaza etmek;

    18 - Köyden Hükümet merkezine veya komşu köylere giden yolların kendi sınırı içindeki kısmını yapmak ve onarmak ve yollar üzerindeki küçük hendek ve derelerin üstlerine köprü yapmak ve yol üzerinden gelip gitmeğe zorluk verecek şeyleri kırmak, kaldırmak. (Bir yol üzerindeki işlerin köyden köy sınırının bittiği yere kadar olanı o köyündür.);

    19 - Köy halkından askerde bulunanların ve bakacağı olmıyan öksüzlerin tarlalarını, bağ ve bahçelerini (imece) yoliyle sürüp ekmek, harmanlarını kaldırmak;

    20 - Köy namına nalbant, bakkal, arabacı dükkanları yaptırmak;

    21 - Köye ortaklama korucu, sığırtmaç, danacı ve çoban tutmak;

    22 - Köyde insanlarda salgın ve bulaşık bir hastalık çıkarsa veya firengili adam görülürse o gün bir adam yollıyarak Hükümete haber vermek. (Bu haber üzerine kazadan memur gelinciye kadar hastanın yanına bakacaklardan başkalarını sokmamak lazımdır.);

    23 - Köy hayvanlarında salgın ve bulaşık bir hastalık görülürse o gün bir adam yollıyarak Hükümete haber vermek; bu haber üzerine kazadan bir memur gelinciye kadar hasta olan hayvanı diğerlerinden ayırmak ve hasta hayvan ile beraber bulunmuş olan hayvanları köyün hasta olmıyan hayvanları ile karıştırmamak;

    24 - Köyde su basması olursa birleşerek selin yolunu değiştirmek;

    25 - Ekine, mahsule, yemişli, yemişsiz ağaçlara, bağlara, bahçelere zarar veren kuşları, böcekleri, tırtılları öldürmek. (Bunun için hangi türlü kuşların ve böceklerin hangi zamanlarda ve nasıl öldürülmesi lazım geldiği Hükümetten sorulacak ve nasıl öğretilirse öyle yapılacaktır.);

    26 - Köy halkının ekilmiş ve dikilmiş mahsullerini, ağaçlarını her türlü zarar ve ziyandan muhafaza etmek;

    27 - Mecbur olmadıkça yol üzerine halkın kolaylıkla gelip geçmesine dokunacak şeyler koymamak;

    28 - Birdenbire yıkılarak altında adam ve hayvanat kalacak derecede çürümüş veya eğilmiş duvar veya damları bir sakatlık çıkarmaması için  yıktırmak veya tamir ettirmek;

    29 - (Değişik: 2/12/1925 - 684/1. md.) (Köy içinde bila zaruretin hayvan koşturmamak).

    30 - Muhafazasına mecbur oldukları yırtıcı ve azgın hayvanları başı boş salıvermemek;

    31 - Devlet parasını kıymetinden aşağı aldırtmamak;

    32 - Bir adamın suda veya başka suretle başına bir felaket gelince onu kurtarmak elinde iken yardım etmek;

    33 - Köyde çürümüş ve kokmuş meyva vesair sıhhate muzır şeyler köyden dışarıya götürülür ve gömülür;

    34 - Bir hayvana götüremiyecek kadar yük yüklettirmemek;

    35 - Yaylımlara başlı başına hayvan salmamak ve ortaklama çayırları biçmemek;

    36 - Bir yeri kazarak başkalarının hayvan ve davarlarının düşüp ölmesine ve sakatlanmasına sebep olmasına meydan vermemek;

    37 - İhtiyar meclisleri tarafından şahitlik için çağrılınca herhalde gelmek ve eğer gelmiyecek kadar mazereti varsa bildirmek.

    Madde 14 - Yapılması köylünün isteğine bağlı olan şeyler şunlardır:

    1 - Köyün evlerinde ahırları odalardan ayrı bir yere yapmak;

    2 - Ev, ahır, hela duvarlarının iç ve dışları senede bir defa badanalanmak;

    3 - Her köyün bir başından öbür başına kadar olan yolları taş kaldırım ile döşemek;

    4 - Köy mezarlığının köyden ve caddeden uzak bir yerde, suların geldiği tarafta değil, akıp gittiği tarafta olmasına çalışmak ve etrafını duvarla çevirerek içersine hayvan girmesinin önünü almak ve mezarlığa gübre süprüntü dökmemek,herkes mezarlarına iyi bakmak;

    5 - Köyde bir çamaşırlık yapmak;

    6 - Köyde bir hamam yapmak;

    7 - Pazar ve çarşı yerleri yapmak;

    8 - Köyün sınırı içinde münasip yerlerde ve tepelerde orman yetiştirmek;

    9 - Köyü, kasaba ve komşu köylere bitiştiren yolların iki kenarına ağaç dikmek ve köy sınırı içindeki yabani ağaçları aşılamak;

    10 - Köyde ekilip biçilen ve toplanan mahsulatın veya yapılan eşyanın değeriyle satılabilmesi için köy namına alıcı adam aramak;

    11 - Köy tarla ve bahçelerini sulamak için bütün köye ortaklama ark yapmak;

    12 - Köye ortaklama her türlü ziraat, pulluk, orak, harman makineleri almak;

    13 - Köyde peynir ve yağ yapmak için makine almak;

    14 - Köye ortaklama değirmen yapmak veya getirtmek;

    15 - Köylülerin giydiği esvapları köyde dokutmağa çalışmak;

    16 - Köylüden berber yetiştirmek;

    17 - Köylüden ayakkabıcı yetiştirmek;

    18 - Köylüden nalbant, demirci, arabacı, kalaycı yetiştirmek;

    19 - Ekinden çok gelir almak için yapma gübre getirtmek;

    20 - Köylünün bilgisini artıracak kitap getirtmek;

    21 - Yemeklik ve para ile köy fıkarasına ve öksüzlere yardım etmek,kimsesiz çocukları sünnet ettirmek ve kızları evlendirmek için yardım etmek ve fukara cenazelerinin kefen vesairesinin tedarikine çalışmak;

    22 - Kazaen yanan veya yıkılan fukara evlerini bütün köy yardımı ile yapmak;

    23 - Bütün köy için bankadan para kaldırmak ve tarla, bahçe, çift ve tohum almak isteyenlere vermek ve bu paranın her sene borçlarını toplıyarak bankaya yatırmak;

    24 - Köyde güreş, cirit, nişan talimleri gibi köy oyunlarını yaptırmak;

    25 - Kağnıları dört veya iki tekerlekli arabaya çevirmek ve köy parasiyle araba yapacak ve onaracak bir tezgah açtırıp köy namına idare etmek;

    26 - Her köyde köy sandığından bir ambar yaptırıp bunun bir bölmesine harman zamanında herkesten köy namına mahsullerine göre birer miktar zahire ödünç alınarak konulmak ve bu zahireyi muhtaç köylülere gene köy namına yemeklik veya tohumluk olarak ödünç vermek ve her sene ambarda artan zahireyi yeni mahsul ile değiştirmek;

    27 - Her sene köy namına bir veya daha ziyade tarla ektirerek mahsulünü imece yoliyle biçip elde ettikten ve gelecek sene için tohumu ayırdıktan sonra artanını satarak parasını köy sandığına yatırmak;

    28 - Köy namına iyi cinsten boğa, aygır, teke, koç satın almak;

    29 - Köy korusu olmıyan yerlerde koru yetiştirmek;

    30 - Köyde sağlık işlerine bakmak üzere bir sağlık korucusu bulundurmak, yok ise vilayet veya kaza merkezinde açılacak sağlık derslerine adam göndererek yetiştirmek suretiyle köyde istihdam etmek;

    31 - Hükümet tarafından sağlık işlerinde kullanılmak üzere verilecek ilaçları korumak.

    32 - (Ek: 12/2/1954 - 6250/1. md.) Köye elektrik tesisatı vücuda getirmek.

                                    ÜÇÜNCÜ FASIL

                                 İmece ve köy parası

     Madde 15 - Köy işlerinin bir çoğu bütün köylü birleşerek imece ile yapılır.

     Madde 16 - (Değişik: 5/7/1939 - 3664/1 md.)

    Köy gelirleri, köy işlerini gören köyün aylıklı adamlarının aylık ve yıllıklariyle köy sınırları içinde yapılacak mecburi köy işlerine yetmezse:    En yüksek haddi yirmi lirayı aşmamak üzere herkesin hal ve vaktine göre köy ihtiyar meclisi karariyle köyde oturanlara ve köyde maddi alakası bulunanlara salma salınır (1).

     Madde 17 - Köy parası şunlardır:

    1 - İhtiyar meclisi tarafından köylüye salınacak para;

    2 - İşbu kanuna göre alınacak ceza paraları;

    3 - Köy namına yazılı emlak ve arazi geliri;

    4 - Yoliyle vakfedilen arazi ve emlak geliri;

    5 - Avarrız gelirleri (ağaç, arazi, emlak, para);

    6 - Hediye ve bağışlanmış paralar ve mallar, (ianat ve teberruat);

    7 - Köy namına ekilen tarla geliri;

    8 - Köy tezgah ve ambar ve dükkanları geliri;

    9 - Mühürlenecek ilmühaberlerden alınacak para, (bu para ihtiyar meclisince yapılıp kaymakam veya vali tarafından tasdik olunan cetvele göre alınır);

    10 - Köy sınırı içindeki taş, kireç, tuğla, kiremit, çorak, kil gibi ocaklardan alınacak para (nısıf kutru elliden yüz metreye kadar olanlardan);

    11 - Çay ve nehirler üzerindeki kayık ve sallardan alınacak para, (senenin altı ayı işliyenlere mahsustur. Bundan fazla işliyenler vilayet idarelerinindir);

    12 - Köy sınırı içindeki otlaklardan ve meralardan fazlasının kira paraları;

    13 - Köyde satılmak için kesilen hayvanlardan alınacak para, (zephiye resmi);

    14 - Köy sınırı içinde satılan hayvanlardan alınacak ihtisap resmi;

    15 - Köy sınırı içinde sahipsiz ağaçların ve yemişlerin geliri;

    16 - Köy sınırı içindeki kaplıcalar, maden suları, (şimdiye kadar belediye,idarei hususiye, maliye, evkaf ve eşhas tarafından yoliyle elde edilenler hariç);

    17 - Geliri yetişmiyen köylerde muhtar, imam, katip, korucu, sığırtmaç, danacı gibi köy adamlarının aylıkları veya senelikleri için salınacak para veya mahsuller. (2)

---------------------------------------

(1) Bu madde ile ilgili olarak 1,2,3,4 ve 5 inci Ek maddelere bakınız.

(2) Bu bendin uygulanmasında Ek 1 - 5 inci maddelere bakınız.

     Madde 18 - Köy namına harcanacak para iki türlüdür. Biri köylünün isteğine bağlı olmıyan, diğeri köylünün isteğine bağlı olandır.

     Madde 19 - (Değişik: 2/6/1934 - 2491/2 md.)

    Köylünün isteğine bağlı olmıyarak harcanacak paralar şunlardır :

    1 - Köy muhtarının köy derneğince kesilen aylık veya seneliği, (1)

    2 - Varsa katip aylığı,

    3 - Köy namına yazılı veya vakıf emlak ve arazinin vergi ve başka masrafı,

    4 - Köyün mecburi işlerine lazım olacak paralar,

    5 - 12 nci madde mucibince isteğe bağlı iken mecburi yapılan işlere lazım olacak paralar,

    6 - Köy işine bakacak adamların aylığı.

                              DÖRDÜNCÜ FASIL

         Köy Muhtarının ve ihtiyar meclisi azalarının seçilme yolu

     Madde 20 - (Değişik: 26/10/1933 - 2329/1 md.)

    Her köyde bir köy derneği, bir köy muhtarı, bir de ihtiyar meclisi bulunur. Köyde 24 üncü maddeye göre köy muhtarını ve ihtiyar meclisi azalarını seçmeğe hakkı olan kadın ve erkek köylülerin toplanmasına köy derneği derler. Köy muhtarı ve ihtiyar meclisi azaları doğrudan doğruya köy derneği tarafından ve köylü kadın ve erkekler arasından seçilir. Köy muhtarı ihtiyar meclisinin başıdır.

     Madde 21 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3 md.)

     Madde 22 - (Mülga: 18/1/1984 - 2972/37 md.)

     Madde 23 - Köyün imamı ile muallimi veya başmuallimi ihtiyar meclisinin her zaman azasıdırlar.

     Madde 24 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3 md.)

     Madde 25 - (Mülga: 18/1/1984 - 2972/37 md.)

     Madde 26-27 - (Mülga: 17/7/1950 - 5672/3 md.)

     Madde 28 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3 md.)

     Madde 29 - (Mülga: 17/7/1950 - 5672/3 md.)

     Madde 30 - (Değişik: 26/10/1983 - 2329/2 md.)

    Karı, koca, ana, baba, kız, oğul, gelin, güvey ve kardeşlerin ihtiyar meclisinde aza olarak bir arada bulunmaları yasaktır. Bunların seçilmiş olduğu görülür ise içlerinden en çok sayı kazanmış olan kadın veya erkek azalıkta bırakılır. Sayıları beraber olur ise evli olan, ikisi de evli ise yaşı büyük olan, yaşları da beraber ise çocuğu çok olan tercih olunur. Çocuk adedi de beraber olur ise kur`a çekilerek kur`ada adı önce çıkan azalığa alınır.

     Madde 31 - 32 - (Mülga: 7/7/1950 - 5672/3 md.)

     Madde 33 - (Değişik: 18/7/1963 - 286/2 md.)

    a)  Köy muhtarlığına ve ihtiyar meclisi üyeliğine seçildikten sonra:

    1.  Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olanlar,

    2.  İzinsiz olarak yabancı Devlet resmi hizmetlerinde bulunanlar,

    3.  Ağır hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı kesin olarak hüküm giyenler,

    4.  Taksirli suçlar hariç olmak üzere 5 yıldan fazla hapis cezasiyle kesin olarak hüküm giyenler,

-------------------------

(1) 29/8/1977 tarih ve 2108 sayılı Kanunun 1 inci maddesine bakınız.

    5.  Zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlardan biri ile kesin olarak hüküm giymiş olanlar,

    6.  Devletin, katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin, köylerin, İktisadi Devlet Teşekküllerinin veya bunlara bağlı daire ve müesseselerle ortaklarının ve imtiyazlı şirketlerin memur ve müstahdemi olanlar,

    7.  Cumhuriyet Senatosu üyesi, milletvekili, il genel meclisi üyesi, belediye meclisi üyesi, belediye başkanı olanlar,

    8.  Köy içlerinin mütaahhidi, bu işlerle ilgili kimselerin kefili veya ortağı olanlar ve bu cihetlerden köye borçlu bulunanlar,

    Muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliğinden, il veya ilçe idare kurulunca çıkarılırlar.

    b)  Köy tüzel kişiliği ile davacı ve davalı olan muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri bu davalarda köy tüzel kişiliğini temsil edemezler. Yetkili temsilciyi köy derneği seçer.

                                BEŞİNCİ FASIL

                           Muhtarın göreceği işler

     Madde 34 - Köyün sınırı içinde köylüye ait işleri yapmak ve yaptırmak muh-

tarla onun başında bulunduğu ihtiyar meclisinin vazifesidir.

     Madde 35 - Muhtarın göreceği işler ikiye ayrılır:

    1 - Devlet işleri;

    2 - Köy işleri.

     Madde 36 - Muhtarın göreceği Devlet işleri şunlardır:

    1 - Hükümet tarafından bildirilecek kanunları, nizamları köy içinde ilan

etmek ve halka anlatmak ve kanunlar, nizamlar, talimatlar, emirler ile kendisine

verilecek işleri görmek;

    2 - Köyün sınırı içinde dirlik ve düzenliği korumak (asayişi korumak);

    3 - Salgın ve bulaşık hastalıkları günü gününe Hükümete haber vermek;

    4 - Hekim olmıyanların ve üfürükçülerin hastalara ilaç yapmasını menetmek

ve Hükümete haber vermek;

    5 - Köylünün çiçek ve bulaşık hastalıklar aşısı ile aşılanıp hastalıktan

kurtulmasına çalışmak;

    6 - Köye gelip gidenlerin niçin gelip gitmekte olduklarını anlamak ve bunlar

içinde şüpheli adamlar veyahut ecnebiler görülürse hemen yakın karakola haber

vermek;

    7 - Her ay içinde köyde doğan, ölen, nikahlanan ve boşananların defterini

yapıp ertesi ayın onuncu gününden evvel nüfus memuruna vermek ve köyün nüfus

defterini birlikte götürerek vukuatı yürüttürmek;

    8 - Vergi toplamak için gelen tahsildarlara yol göstermek, yardım etmek ve

tahsildarların yolsuzluğunu görürse Hükümete haber vermek.

    9 - Asker toplamak ve bakaya ve kaçakları Hükümete haber vermek;

   10 - Köy civarında eşkıya görürse Hükümete haber vermek ve elinden gelirse

tutturmak;

   11 - Köylünün ırzına ve canına ve malına el uzatan ve Hükümet kanunlarını

dinlemiyen kimseleri köy korucuları ve gönüllü korucularla yakalattırarak

Hükümete göndermek;

    12 - Köy sınırı içinde yangın ve sel olursa köylüleri toplayıp söndürmeğe

ve çevirmeğe çalışmak, (orman yangınlarında sınırdan dışarı olsa dahi yardıma

mecburdurlar.);

    13 - Mahkemelerden gönderilen celpname ve her türlü tezkere ve hükümleri

lazım gelenlere bildirerek istenilen işleri yapmak ve mahkeme mubaşirine ve

jandarmaya vazifesinde kolaylık göstermek;

    14 - İhzar ve tevkif müzekkereleri (bazı adamların kanun namına tutulmasını

emreden mahkeme kağıdı) gösterildikte aranılan kimseleri kağıdı getirenlere

tutturmak;

    15 - Zarar görenlerin şikayeti ve bilip işidenlerin haber vermesi üzerine

sorup araştırmak;

    16 - Bu kanunda ismi geçen davaları ihtiyar meclisine söyleyip hükmünü al-

mak.

     Madde 37 - Muhtarın göreceği köy işleri şunlardır:

    1 - 13 üncü maddede sayılan işleri ihtiyar meclisi ile görüşerek yapmak ve

yaptırmak;

    2 - 14 üncü maddede sayılan işlerin yapılabilmesi için köylülere öğüt ver-

mek;

    3 - İhtiyar meclisi ile görüştükten sonra köylüyü işe çağırmak;

    4 - İhtiyar meclisi kararı ile köy işlerine harcanacak parayı toplamak;

    5 - Köy işlerine harcanacak parayı topladıktan sonra  harcamak için emir

vermek;

    6 - Bir ay içinde nerelere ve ne kadar para harcamış ise gelecek ay başında

hesabatını ihtiyar meclisine vermek;

    7 - Köy işlerinde hem davacı, hem hasım olarak mahkemede bulunmak ve isterse

mahkemeye diğer birini yerine (vekil) göndermektir.

     Madde 38 - Köy muhtarına köy işlerini gördükleri zaman karşı gelen ve kötü

söyliyenler Devlet memuruna karşı koyanlar gibi ceza görürler.

     Madde 39 - Muhtar yazılarını köy katibine yazdırır. Köyde katip bulunmazsa

bu işi köyün muallimine ve yoksa imamına yaptırır.

     Madde 40 - Köy muhtarının köylü faydasına olmıyan kararlarını kaymakam boza-

bilir. Fakat, onun yerine kaymakam kendiliğinden karar veremez. Karar, gene

köylü tarafından verilir.

     Madde 41 - (Değişik: 18/7/1963 - 286/2 md.)

    İl merkezine bağlı köylerde vali, ilçelere bağlı köylerde kaymakamlar, muh-

tarın köy işlerini ve kanunlarla verilen diğer görevlerini yapmadığını görürler-

se muhtara yazılı ihtarda bulunurlar. Buna rağmen iş görmiyen muhtar, yetkili

idare kurulu karariyle görevinden uzaklaştırılır.

                      İhtiyar meclisinin göreceği işler

     Madde 42 - İhtiyar meclisi en az haftada bir defa toplanıp konuşur. İhtiyar

meclisini muhtar toplanmağa çağırır. İhtiyar meclisi köy muhtarının çağırmadığı

ve meclisin toplanma günü olmadığı vakitlerde dahi köy muhtarına haber vererek

kendi isteği ile toplanabilir.

     Madde 43 - İhtiyar meclisi köy işlerini en ziyade lazım olandan başlıyarak

bir sıraya koyar ve biri yapılıp bittikten sonra sırasiyle hepsini köylüye gör-

dürmeğe çalışır. Evvel yapılması lazım gelen sağlık, yol, mektep işlerinin geri

bırakıldığı haber alınır veya şikayet edilirse köyün bağlı olduğu kaymakam veya

vali tarafından gösterilen yolda yapılır.

     Madde 44 - İhtiyar meclisinin göreceği işler şunlardır:

    1 - İhtiyar meclisi köylüye ait işleri konuşur ve hangi işleri köylü tara-

fından kendileri çalışarak doğrudan doğruya ve hangi işlerin para ile veya ırgat

ile görülebileceğine karar verir. "Köy işlerinden köy ahalisinin imece ile çalı-

şarak yapacakları işi, köylünün çift ve çubuğu ile uğraşmadıkları boş zamanlara

bırakır."

    2 - (Değişik: 12/2/1954 - 6250/2 md.) İhtiyar Meclisi bu Kanunun 13 ve 14

üncü maddelerinde yazılı mecburi ve ihtiyari işleri yapmak için lüzumu halinde

köy sınırı içindeki gayrimenkulleri değer pahasiyle satın alır. Mal sahibi razı

olmazsa köyün bağlı bulunduğu kaza veya vilayet idare heyeti işi gözden geçirir.

İdare heyetinin kararına söz yoktur.

    3 - Tarlası olmıyan veya yetişmiyen köylüye köyün sınırı içinden boz haliden

bir parça ayırıp vermek ve tasarrufu malsandığına veya sair dairelere geçmiş

olan araziyi köy namına satın alıp arazisi olmıyanlara vermek ve bedelini tak-

sitle köy sandığına ödetmek mecburidir.

    4 - İhtiyar meclisi köylünün kaçar gün çalışacağını kestirir.

    5 - Köy işi için beher köylüye haline göre salınacak paranın ne olacağını

keser.

     Madde 45 - Paranın harcanmasında hiçbir fenalık olmamasına ve faydasız yere

para verilmemesine köy muhtarı ve ihtiyar meclisi azaları göz kulak olurlar ve

paranın harcanmasında fenalık ve yolsuzluk olduğu Hükümetçe anlaşılırsa kaza

idare meclisinin hükmü ile Tahsili Emval Kanununa göre köy muhtarı ve ihtiyar

meclisi azasının malları satılarak köylünün parası ödenir.

     Madde 46 - (Değişik: 7/7/1950 - 5672/2 md.)

    Mecburi işleri gördürmiyen ve toplanması isteğe bağlı olmayan paraları top-

lamayan ve toplattırmayan köy muhtarı ve ihtiyar meclisi üyelerine köyün bağlı

bulunduğu idare kurulunca 10 liradan 50 liraya kadar para cezası hükmolunur. Bu

ceza Maliyece Tahsili Emval Kanununa tevfikan tahsil ve köy sandığına teslim

olunur.

                       İki ve daha ziyade köylere düşen işler

     Madde 47 - İki ve daha ziyade köyler arasındaki işler için o köylerin muh-

tar ve ihtiyar meclisleri kendi aralarında kararlaştıracakları bir köyde topla-

narak konuşurlar ve ne türlü yapılacağını ve her köyün o işte ne türlü yardım

edeceğini kararlaştırırlar ve ondan sonra Hükümete haber vererek alacakları izne

göre işe başlarlar.

     Madde 48 - İki veya daha ziyade köylere düşen işler için köylerin ihtiyar

meclisleri kendi aralarında anlaşamazlarsa bunlardan bir tarafın dilemesi üzeri-

ne köyün bağlı olduğu Hükümet reisi işe karışır ve o köylerin ihtiyar meclisle-

rini toplıyarak işi bitirir.

                               ALTINCI FASIL

                    İhtiyar meclislerinin göreceği davalar

     Madde 49 - 52 - (Mülga: 18/7/1963-286/3 md.)

     Madde 53 - İhtiyar meclisleri köylünün iki tarafın uzlaşmasiyle bitirilebi-

len her türlü işlerini görürler. (Sulh).

     Madde 54 - 55 - (Mülga: 2/7/1941 .4081/36 md.)

     Madde 56 - 13 üncü maddede yazılan mecburi işleri yapmıyan köylüden ihtiyar

meclisinin karariyle haline göre bir kuruştan yüz kuruşa kadar ceza alınır. Ceza

parasını vermiyenler hakkında (66) ncı maddeye göre muamele yapılır. Cezaya mah-

küm olan adam o işten gene kaçarsa evvelki ceza iki kat olarak alınır.

    İhtiyar meclisince salınan parayı ödemiyenlerden iki katı (66) ncı maddeye

göre tahsil olunur.

                           YEDİNCİ FASIL

                     Davaların nasıl görüleceği

     Madde 57 - 65 - (Mülga: 18/7/1963-286/3 md.)

     Madde 66 - Köyce salınan parayı ve ihtiyar meclisince hükmedilen paraları

vermiyenlere yirmi bir gün zarfında borcunu vermesi için köy muhtarı tarafından

haber gönderilir. Yirmi bir günün sonunda borçlu gene borcunu vermezse

ihtiyar meclisinin mazbatası Hükümete gönderilir. Vali veya kaymakam veya nahiye

müdürü aşağıdaki usule göre parayı tahsil ve köy sandığına veya ihtiyar meclisi

vasıtasıyle alacaklılara teslim eder. Şöyle ki:

    1 - Borçlu veya cezalıya lazım olandan gayri ev eşyası satılmak suretiyle

alınır. Fazla eşyası bulunamazsa veyahut alınan eşya borcu ödeyemezse bir

yerden diğer bir yere götürülebilen diğer malları, bu da yoksa tarla bağ ve

bahçe gibi bir yerden diğer bir yere götürülemiyen malları satılır. Çift ve

çubuğu ve çift hayvanatı satılamaz.

    2 - Ev eşyasiyle bir yerden diğer bir yere naklonulabilen her nevi eşya

haczi gününden başlıyarak üç gün içinde ihtiyar meclisinin gözü önünde ve

kasabada belediye vasıtasıyle sattırılır. Yetecek kadarı köy sandığına veya

alacaklıya ve üst tarafı mal sahibine verilir. Üç gün içinde borcunu verenlerin

malı geri verilir.

    3 - Oturduğu ev ile geçimi için lazım olan tarla, bağ, bahçenin ve dört

senelik mahsulü veya kirası borca yetişen ve bir yerden diğer yere götürülemiyen

malların satılması yasaktır.

    4 - Haczolunan ve bir yerden diğer yere götürülemiyen mallar yirmi gün

müddetle müzayedeye çıkarılır. Bu müddet bittikte sürülen peyler kafi görülürse

on gün müddetle askıya alınır ve on gün bitince herkaç kuruşa çıkmış ise

Hükümetçe talibine ihale olunur.

    5 - Satılan şeylere köy ihtiyar meclisi azaları doğrudan doğruya kendileri

veya başkaları vasıtasiyle pey süremezler ve satın alamazlar.

     Madde 67 - (Mülga: 18/7/1963-286/3 md.)

                          SEKİZİNCİ FASIL

                  Köy korucuları ve göreceği işler

     Madde 68 - Köy sınırı içinde herkesin ırzını, canını ve malını korumak için

köy korucuları bulundurulur.

     Madde 69 - Her köyde en aşağı bir korucu bulunur. Nüfusu binden yukarı

köylerde her beş yüz kişiye bir korucu daha tutulur.

     Madde 70 - Korucular ihtiyar meclisi tarafından tutulur ve köy muhtarının

vereceği haber üzerine kaymakamın buyurultusu ile işe başlar.

     Madde 71 - (Değişik: 12/5/1928 - 1256/1 md.)

    Korucuların 22 yaşından küçük ve altmış yaşından büyük olmaması ve bir

cürüm ile cezalandırılmamış ve iyi huylu tanınmış bulunması ve herkesle kavga

çıkarmak, serhoşluk gibi huysuzlukları olmaması şarttır.

     Madde 72 - Korucular köy muhtarının emri altındadır. Resmi işlerde onun

her emrini tutmağa mecburdur.

     Madde 73 - Korucular silahlıdırlar. Kendilerine karşı gelenler jandarmaya

karşı gelmiş gibi ceza görürler.

KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)

     Madde 74 - Köy muhtarı ve ihtiyar meclisi mahsul zamanlarında çapulcular

ve eşkiya türemiş ise yağmadan köy halkını korumak için köylünün eli silah

tutanlarından lüzumu kadarını gönüllü korucu ayırarak bunların isimlerini bir

kağıda yazıp kaymakama götürür. Kaymakamın müsaadesi olursa bu gönüllü

korucular asıl korucularla beraber yağmacılara ve eşkiyaya karşı köy ve köylüyü

korurlar.

    (Ek: 26/3/1985 - 3175/1 md.; Değişik: 7/2/1990 - 3612/2 md.) Bakanlar

Kurulunca tespit edilecek illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren sebeplere

ve şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin köyde veya çevrede ortaya çıkması

veya ne sebeple olursa olsun köylünün canına ve malına tecavüz hareketlerinin

artması hallerinde de, Valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile yeteri

kadar "geçici köy korucusu" görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilen

geçici köy korucularına görevleri süresince ödenecek ücret ile hizmetin

bitiminde verilecek tazminat miktarı ve giyim bedelleri İçişleri ile Maliye ve

Gümrük Bakanlıklarınca müştereken tespit edilir ve Maliye ve Gümrük Bakanlığı

bütçesinin ilgili transfer harcamaları bölümünden İçişleri Bakanlığı

bütçesine aktarılacak ödenekten bu Bakanlıkça karşılanır.

    (Ek : 26/3/1985 - 3175/1 md.) Köy Korucuları ve Geçici Köy Korucularının

görevde bulundukları süre içinde yaralanmaları, sakatlanmaları veya ölümleri

halinde "2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun" hüküm-

leri uygulanır.

     Madde 75 - Koruculara verilecek silahlar ve cephaneler Hükümet tarafından

ihtiyar meclisine mazbata mukabilinde demirbaş olarak verilir.

     Madde 76 - Korucular kendilerine verilen resmi silah ve cephaneleri ancak

kendileri kullanırlar. Başkalarına emanet veremezler.

     Madde 77 - Korucular aşağıdaki hallerde silah kullanabilirler:

    1 - Vazifesini yaparken kendisine saldıran ve hayatını tehlikeye koyan

kimselere karşı hayatını korumak için mecburi olursa;

    2 - Vazifesini yaparken ahaliden bir kimsenin can veya ırz tehlikesi

altında kaldığını görür ve onu kurtarmak için başka bir çare bulamaz da

bunalırsa;

    3 - Cürmü meşhutta (yani yapılırken veyahut yapıldıktan sonra henüz izi

meydanda iken) bir cinayetin failini yahut maznun bir şahsı yakalamak istediği

halde o kimse silahla karşı korsa;

    4 - Tutulan bir cani kaçar ve "dur" emrini dinlemez ve onu tekrar yakalamak

için silah kullanmaktan başka çare bulunmazsa;

    5 - Eşkiya takibi sırasında yatak olan yerlerden süpheli bir adam çıkar ve

korucunun "dur" emrine itaat etmeyip kaçarsa.

     Yukarda sayılan ahvalden maada korucu silahını kullandığından dolayı ceza

görür. Korucu silah kullanmağa mecbur olduğu zaman bile mümkün mertebe öldür-

meksizin yaralıyarak tutmağa dikkat eder.

     Madde 78 - (Değişik: 22/9/1941 - 4114/1 md.)

    1 - (Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990-3612/3 md.)

Korucuların kıyafetleri ve silahlarının şekli İçişleri Bakanlığınca tayin

olunur.

    2 - Korucu elbiselerinin parası köy gelirinden senede bir defa verilir.

İki senede bir de gocuk veya kepenek verilir.

    3 - Korucular, ellerine verilen koruculuk cüzdanını daima üzerinde

bulundurur ve korucusu olduğu köyün adı kalın yazı ve vilayet ve kaza adları

ince yazı ile yazılmış olmak üzere gösterilen örneğe göre pirinçten bir

levhayı göğüslerinin sol tarafına daima asmağa mecburdurlar.

    4 - Korucuların taşıyacakları silahların cinsi harb silahlarındandır.

     Madde 79 - Ölen veya koruculuğu bırakan veyahut çıkarılan korucuların silah,

fişek, tezkere ve levhaları ve gocuk veya kepeneği, yerlerine geleceklere veril-

mek üzere köy muhtarı tarafından alınıp saklanır.

     Madde 80 - Vazifesinde kayıtsızlığı ve tenbelliği ve aşağıda sayılan yasak

işleri yapan korucular, ihtiyar meclisi tarafından ilk defasında tekdir, ikinci-

sinde tevbih olunur ve her iki ceza da tezkerelerine işaret edilir. Üçüncü defa-

sında işten çıkarılır.

     Madde 81 - Koruculara yasak olan işler şunlardır:

    1 - Koruculuktan başka iş yapmak: mesela dükkan, kahvehane, han açıp işlet-

mek veya bunlara ortaklık etmek;

    2 - Köylüden herhangi birinin veya kendi hizmetinde bulunmak için izinsiz

vazifesini terketmek;

    3 - Koruduğu bağ ve bahçe ve ekinlerden fuzili faydalanmak;

    4 - Kendi hayvanlarını otlatmak ve köye çobanlık etmek;

    5 - Levha, elbise ve silah ve cüzdanını üzerinde taşımamak veya değiştirmek.

     Madde 82 - Silahını ve cephanesini kayıtsızlığı yüzünden kaybeden veya iste-

ğiyle aharın eline geçmesine sebep olan korucu hemen çıkarılarak hakkında ayrıca

ceza yapılmak üzere Hükümete haber verilir ve silah ve cephane parası ödettiri-

lir.

                                DOKUZUNCU FASIL

                                 Köy imamları

     Madde 83 - Köy imamları köy derneğinin intihabı ve müftünün buyurultusiyle

tayin olunurlar. Bu kanunun neşri tarihinde mevcut olan imamlar yeniden buyrultu

almağa mecburdurlar.

     Madde 84 - İmam olacaklar yirmi dördüncü maddeye göre (ikinci fıkrasından

başka) lazım gelen sıfatları haiz olmakla beraber ilmihal, amalierbaa ve kafi

derecede Türkiye coğrafyası ve Türk ve İslam tarihini ve sağlık işlerini bilmek

ve okunaklı yazı yazmak lazımdır.

     Madde 85 - Köy imamlarına köyce şimdiye kadar ne veriliyorsa gene o verile-

cektir. Ancak verilen şeyler, ihtiyar meclisi vasıtasiyle toplanır ve verilir.

     Madde 86 - Bir köyde birden fazla imam bulunursa ihtiyar meclisinde aza

olarak bulunacak imamı kaymakam seçer.

                                  ONUNCU FASIL

                              Müteferrik maddeler

     Madde 87 - Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunmıyan gerek şahıslar, gerek

şahıs hükmünde olan cemiyet ve şirketlerin (eşhası hususiye ve hükmiye) köylerde

arazi ve emlak almaları memnudur.

    (Ek fıkra: 21/6/1984-3029/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 13/6/1985

tarih, E. 1984/14, K. 1985/7 sayılı Kararı ile.)

    (Ek fıkralar: 22/4/1986-3278/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 9/10/1986

tarih, E. 1986/18, K. 1986/24 sayılı kararı ile.)

     Madde 88 - Ecnebi tebaası köylerde ikamet etmek için Dahiliye Vekaletinden

resmi tezkere alacaklardır. Bu tezkerelerin verilip verilmemesi ve ikamet müd-

detlerinin azaltılıp çoğaltılması Dahiliye Vekaletine aittir.

     Madde 89 - İşbu Köy Kanunu kadın ve erkek nüfusu yüz elliden yukarı olan

köyler içindir. Nüfusu yüz elliden aşağı olan köyler bu kanuna göre köy ahali-

sinden seçim hakkı olanların yarısından çoğunun istemesiyle etrafındaki bir saat

ve ondan aşağı olan köylerden birine bağlanırlar veyahut vali veya kaymakam bu

kanunun hangi maddeleri yapılacağını ayrıca emreder. Bu kabil köyler hiçbir köye

bağlanmaz ve vali veya kaymakam da hiçbir emir vermezse eski göreneklerine göre

işlerini yaparlar.

     Madde 90 - Yüz elli nüfustan aşağı birkaç köy bir arada bulunursa her köyde-

ki seçim hakkı onların yarısından çoğunun isteğiyle birleşerek bu kanuna göre

bir köy olurlar.

     Madde 91 - İşbu kanunun bir tanesini köy odasında diğer bir tanesini de kö-

yün cami veyahut mektebinde bulundurmayan köy muhtarı kaymakamın emriyle köy

sandığına beş lira ceza parası verir.

     Madde 92 - İşbu kanundaki cezayinakdiler köy sandığının varidatıdır.

     Madde 93 - Köy mühürleri bu kanuna merbut numune veçhile bir çeşitle vila-

yetlerce yaptırılıp gönderilir. Köy mühürü bir kutu içinde bulundurulur ve üzeri

ihtiyar meclisinin en az iki azası tarafından mühürlenir ve ihtiyar meclisi

önünde açılır.

     Madde 94 - İşbu Köy Kanunu köy mekteplerinde çocuklara belletilir.

     Madde 95 - İşbu kanuna muhalif ve köylere ait bütün kanunlar, nizamlar ve

maddeler kaldırılmıştır.

     Ek Madde 1-(5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup,

ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandırılmıştır.)

    Salma köyde oturanlar için hane başına tevzi edilir. Bir hanede oturanların

kendilerine ait gelirleri olduğu takdirde bunlar dahi ayrı hane sahibi sayılır-

lar. Salma tevzi edilirken her hanenin tediye kudreti esas olarak gözönünde tu-

tulur.

    Köy haricinde oturup da köyde maddi alakası bulunanların vergi miktarı, o

köydeki alaka ve istifadelerinin derecesi nisbetiyle ölçülür ve ona göre tayin

olunur.

     Ek Madde 2 - (5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi hükmü

olup, ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Köyün aylıklı adamlarının ücretleriyle mecburi işlerden başka hiç bir iş

için ve hiç bir nam ve maksatla salma salınamaz. Bu suretle toplanan paralar bu

işlerden maada hiç bir yere ve hizmete tahsis olunamaz.

     Ek Madde 3 - (5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü

olup, ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Köy İhtiyar meclisi salınacak salmanın nisbet, cins ve mikdarını İkincikanun

ayı içinde tayin ve tevzi cetvellerini tanzim ederek on beş gün müddetle umumun

görebileceği yerlere asmak suretiyle ilan ve hariçte bulunanlara tebliğ eder.

Salınan salmalarda kanun hükümlerine uygunsuzluk veya nisbetsizlik olduğunu id-

dia edenler ilan veya tebliğ müddetinin hitamından itibaren on gün içinde iti-

razlarını köy muhtarına söylerler veya yazı ile bildirirler ve müracaatlarını

tutulacak deftere yazdırarak bir ilmühaber alırlar.

    Köy ihtiyar meclisi bir hafta içinde itirazlara bakarak kararını vermeğe

ve itiraz edenlere bildirmeğe mecburdur. Bu kararlar aleyhine tebliğ tarihinden

itibaren on beş gün içinde merkez kazasında valiye, diğer kazalarda kaymakamlara

müracaat edilebilir. Bunların verecekleri kararlar kat`i olup aleyhine Devlet

Şurasına müracaat edilemez.

     Ek Madde 4 - (5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmü

olup, ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Salma kararlarının köy karar defterine geçirilmesi ve tadilatının işaret

olunması mecburidir.

     Ek Madde 5 - (5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesi hükmü

olup, ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Salma mükellefiyetini aynen veya nakden ifa edemiyenler bedenen çalıştırı-

labilirler.

     Ek Madde 6 - (Ek: 18/7/1963 - 286/1 md.)

    Seçim tutanaklarının verilmesi ilçe seçim kurullarına aittir. Bu kurullar,

muhtarlığa ve ihtiyar meclisi asil ve yedek üyeliklerini kazananların tutanak-

larını geciktirmeksizin verir. İlçe seçim kurulu başkanı köy muhtarlığına ve

ihtiyar meclisi asıl ve yedek üyeliğine seçilenleri gösteren tutanağın bir su-

retini o seçim çevresinde derhal ilan ettirir. Diğer bir suretini de bir hafta

süre ile ilçe seçim kurulu kapısına astırır.

    Muhtarlıkları, ihtiyar meclisi asıl ve yedek üyeliklerini kazananların

köyler itibariyle bir listesi ilçe seçim kurullarınca vali veya kaymakamlara

verilir.

     Ek Madde 7 - (Ek: 18/7/1963-286/1 md.)

    İlçe seçim kurullarının kararlarına; 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı

Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki Kanunun 129 uncu

maddesinde belirtilen süreler içinde,

    Seçimin iptaline dair kararlarına da 15 gün zarfında,

    İl seçim kurullarına itiraz edilebilir.

    İl seçim kurulları itirazları inceliyerek en geç bir ay içinde kesin olarak

karara bağlarlar. İl seçim kurullarınca muhtar ve ihtiyar meclisi seçimlerinin

iptali halinde aşağıda yazıldığı şekilde hareket edilir.

    A) Muhtar ve ihtiyar meclisi seçimi iptal edilmişse eski muhtar ve ihtiyar

meclisi yeni seçim yapılıncaya kadar görevlerine devam ederler.

    B) Sadece muhtar seçimi iptal edilmişse yeni muhtar seçilinceye kadar muh-

tarlık görevlerini yeni seçilen birinci üye görür. (Muhtarın geçici olarak gö-

revini yapamıyacağı hallerde de görevi, aldıkları oy sırasına göre üyeler tara-

fından yürütülür.)

    C) Yalnız ihtiyar meclisi seçimi iptal edilmişse eski meclis yeni seçime

kadar görevine devam eder.

     Ek Madde 8 - (18/7/1963 - 286/1 md. ile gelen ek 9 uncu madde hükmü olup

madde numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Devlet İstatistik Enstitüsü İlçe seçim kurulları tarafından seçimi takip

eden bir ay zarfında kendisine intikal ettirilecek belgelere dayanarak köyler

itibariyle seçmenler sayısını, oy kullananlar sayısını ve muteber sayılan oy

sayısını, seçimi takip eden bir yıl içinde yayımlar.

    Ara seçimlerinin sonuçları Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlan-

maz.

     Ek Madde 9 - (20/5/1987-3367/1 md. ile gelen ek 11 inci md. hükmü olup

madde numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Köy muhtarı, köy ihtiyar meclisinin olumlu kararını aldıktan sonra, köy

yerleşme planının yapılmasını bağlı bulunduğu mülki amirinden talep edebilir.

Köy yerleşme planı, köy yerleşik ve gelişme alanını ihtiva eder.

     Ek Madde 10 - (20/5/1987-3367/1 md. ile gelen ek 12 inci md. hükmü olup

madde numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Valilikçe resen veya köy muhtarının talebi uygun bulunduğu takdirde, köy

yerleşme planının yapılması için Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonuna gönde-

rilir.

    Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonu, Vali Yardımcısı başkanlığında Maliye

ve Gümrük, Bayındırlık ve İskan, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlıkları ve Tapu

Kadastro Genel Müdürlüğü mahalli kuruluşlarının birer teknik elemanı ile köy

temsilcisinden oluşur. Gerektiğinde bu komisyona ilgili diğer kuruluşlardan da

uzman eleman iştirak ettirilir.

    Komisyon, köyün halihazır ve gelişme durumunu dikkate alarak, konut ve

genel ihtiyaçlarına göre köy yerleşme planını düzenler. Bu plan üzerinde Tarım

Orman ve Köyişleri Bakanlığı, meri İmar Kanunu ve bu konudaki yönetmelik hüküm-

lerine tabi olmaksızın, parsellerin konumunu belirleyen işleri yapar veya yap-

tırır. Bu plan valilikçe onaylanarak kesinleştirilir ve yürürlüğe girer.

     Ek Madde 11 - (20/5/1987-3367/1 md. ile gelen ek 13 üncü md. hükmü olup

madde numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Komisyon kararı ve köy yerleşme planı köy muhtarlığına tebliğ edilir. İti-

raz edilmezse valinin onayı ile kesinleşir. Köy muhtarı köy ihtiyar meclisinin

kararına dayanarak komisyon kararına karşı en geç 30 gün içinde valiliğe itiraz

edebilir, itiraz valilikçe 15 gün içinde karara bağlanır. Bu karar kesindir.

    Kesinleşen kararlar Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı tarafından uygulanır.

     Ek Madde 12 - (20/5/1987 - 3367/1 md. ile gelen ek 14 üncü md. hükmü olup

madde numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Köy yerleşme planında konut alanı ve köy genel ihtiyaçlarına ayrılan yerler,

Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan mera, yaylak, seyrangah, yol, har-

man ve panayır yerleri gibi alanlar ve Hazinenin mülkiyetinde olup kamu hizme-

tine tahsis edilmemiş taşınmaz mallar köy yerleşme planının onayı ile bu vasıf-

larını kendiliğinden kaybeder ve valiliğin talebi üzerine köy tüzelkişiliği

adına resen tapuya tescil edilir.

     Ek Madde 13 - (20/5/1987 - 3367/1 md. ile gelen ek 15 inci md. hükmü olup

madde numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Köy tüzelkişiliği adına, köy yerleşme planına göre en çok 2000 m2 olmak

üzere tescil edilen parseller köyde ikamet eden ve köy nüfusuna kayıtlı olup evi

bulunmayan ihtiyaç sahiplerine ihtiyar meclisi kararı ile rayiç bedel üzerinden

satılır.

    Satış bedeli peşin veya en çok 5 yılda ve 5 eşit taksitle tahsil edilerek,

o köyün imar işlerinde kullanılmak üzere köy sandığına yatırılır.

    Köy ihtiyar meclisince satılan parseller üzerine satış tarihinden itibaren

en geç 5 yıl içinde bina yapılması zorunludur.

    Hak sahipleri bu yerleri 10 yıl müddetle başkalarına devir ve temlik edemez-

ler.

     Ek Madde 14 - (20/5/1987 - 3367/1 md. ile gelen ek 16 ncı md. hükmü olup

madde numarası teselsül ettirilmiştir.)

    6831 sayılı, Orman, 2634 sayılı Turizmi Teşvik, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat

Varlıklarını Koruma, 1051 sayılı Kanunla değişik 7269 sayılı Umumi Hayata Mües-

sir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair ve 2565

sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunları bu Kanun kapsamı

dışındadır.

    Bu Kanunun hükümleri, belediye mücavir alanında bulunan köyler için, valinin

teklifi ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının onayı ile uygulanır.

     Ek Madde 15 - (20/5/1987 - 3367/1 md. ile gelen ek 17 inci md. hükmü olup

madde numarası teselsül ettirilmiştir.)

    Komisyonun teşkili, çalışma ve karar verme esas ve usulleri, köy tüzelkişi-

liği adına yapılacak tesciller, köy yerleşme planı düzenleme esas ve usulleri,

ihtiyaç sahiplerinde aranan vasıflar, devir yasakları, taşınmaz malların amaca

uygun kullanılma esasları, rayiç bedel tayini, satış esasları ve diğer hususlar,

bir yönetmelikle belirlenir.

    Bu yönetmelik, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki ay

içinde Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlünce

ve ilgili kuruluşların görüşleri alınarak hazırlanır.

     Madde 96 - İşbu kanunun hükümleri neşir ve ilanı tarihinden başlar.

     Madde 97 - İşbu kanunun hükümlerini yaptırmağa Dahiliye ve Adliye Vekilleri

memurdur.